
دکتر «لو چی» (Lu Qi) — نویسنده ارشد این پژوهش، دارنده کرسی ممتاز «اچسیای ریجنتس» (HCA Regents)، استاد دانشگاه و مدیر مرکز تحقیقات چاقی دانشگاه تولین در نیواورلئان — اظهار داشت: «آلودگی نوری به عنوان یک عامل خطر جدید برای بیماریهای قلبی-عروقی پدیدار شده است.»
دکتر چی در بیانیهای گفت: «یافتههای ما، در کنار شواهد حاصل از سایر مطالعات، نشان میدهد که کاهش قرار گرفتن در معرض نور در ساعات شب باید توسط متخصصان بالینی و سیاستگذاران به عنوان یکی از راهکارهای بالقوه برای پیشگیری از بیماریهای قلبی مد نظر قرار گیرد.»
کارشناسان میگویند برای داشتن خوابی باکیفیت، میزان روشنایی اتاقخواب در حالت ایدهآل نباید از ۱ لوکس فراتر رود؛ یعنی محیط باید کاملاً تاریک باشد. «لوکس» واحدی برای سنجش شدت روشنایی در «سیستم بینالمللی یکاها» است و به گفته متخصصان، ۳ لوکس معادل نور مهتاب یا نوری است که از زیر درِ بسته اتاقخواب به داخل نفوذ میکند.
در این پژوهش، محققان دریافتند که دیوارههای عضلانی قلب افرادی که هنگام خواب در معرض نوری با شدت بیش از ۳ لوکس قرار داشتند، دچار ضخیمشدگی شده و این تغییرات، کارایی پمپاژ قلب را کاهش داده است.
بر اساس این مطالعه، با افزایش روشنایی اتاقخواب، شدت آسیب نیز بیشتر میشد. نمونههایی از این نور اضافی میتواند شامل نور صفحهنمایش گوشی هوشمند (که رو به بالا قرار گرفته)، نور ساعت زنگدار دیجیتال یا آلودگی نوری محیط بیرون باشد.
ضخیم شدن عضلات قلب ممکن است به نارسایی قلبی منجر شود.
این مطالعه که روز چهارشنبه در نشریه «یوروپین هارت ژورنال» (European Heart Journal) منتشر شد، وضعیت خواب بیش از ۱۱ هزار فرد فاقد بیماریهای قلبی-عروقی را بررسی کرد؛ افرادی که در طرح «یوکی بایوبنک» (UK Biobank) — یک پایگاه داده زیستپزشکی حاوی اطلاعات ژنتیکی و سلامت ۵۰۰ هزار نفر از ساکنان بریتانیا — مشارکت داشتند.
تمامی شرکتکنندگان در این مطالعه به مدت هفت روز حسگری را روی مچ دست خود بستند تا میزان نور محیط در طول شب اندازهگیری شود. سه سال بعد، هر یک از افراد برای بررسی ساختار و عملکرد قلب، تحت تصویربرداری امآرآی (MRI) قلبی-عروقی قرار گرفتند.
در مقایسه با افرادی که در طول شب در معرض نور نبودند، خوابیدن در محیطی با شدت نور بیش از ۳ لوکس (lux) باعث ضخیم شدن دیوارههای بطن چپ قلب و کاهش فضای داخلی آن شده بود. همچنین، توانایی عضله قلب برای انقباض و انبساط (عملکرد مکانیکی) در حین ضربان کاهش یافته بود که نشانهای اولیه از اختلال عملکرد قلب محسوب میشود. آسیبهای دیگری نیز در دو حفره دیگر قلب مشاهده شد.
دکتر اندرو فریمن، مدیر بخش پیشگیری و سلامت قلب و عروق در مرکز «نشنال جوئیش هلث» (National Jewish Health) در دنور، میگوید که تغییر شکل عضله قلب، «بازسازی» (remodeling) قلب نامیده میشود.
فریمن که در این مطالعه نقشی نداشته است، اظهار داشت: «ما نمیخواهیم عضله قلب ضخیم یا سفت شود و نمیخواهیم قلب بیش از حد بزرگ شود؛ و به نظر میرسد تمام این موارد در اثر قرار گرفتن در معرض نور بیش از حد و احتمالاً کیفیت پایین خواب رخ میدهند.»
به گفته «چی» (Qi)، بین ۲۴ تا ۴۹ درصد از تأثیرات بر قلب ناشی از مدتزمان کوتاه خواب (کمتر از پنج یا شش ساعت) بوده است که خود «پیامد مستقیم قرار گرفتن در معرض نور در شب» محسوب میشود؛ ۵۱ درصد باقیمانده از این خطر ممکن است ناشی از عوامل دیگری باشد.
«چی» در ایمیلی با اشاره به مواردی همچون فشار خون و ضربان قلب، اظهار داشت: «قرار گرفتن در معرض نور در شب ممکن است بر سایر عوامل خطر بیماریهای قلبی-عروقی، مانند استرس و تغییرات بیولوژیکی، تأثیر بگذارد.»
کارل لارنس، مدرس مؤسسه علوم دارویی در کینگز کالج لندن، اظهار داشت که این مطالعه محدودیتهایی داشته است. برای مثال، یک هفته آزمایش برای سنجش میزان کلی مواجهه با نور، مدتزمانی نسبتاً کوتاه محسوب میشود. بهعلاوه، استفاده از حسگر نور روی مچ دست «معیار دقیقی برای سنجش میزان نور دریافتی توسط چشم نیست و ممکن است منجر به برآورد بیشازحد یا کمتر از واقعیتِ این میزان شود.»
لارنس در ایمیلی نوشت: «ربط دادن این موضوع به نتایج اسکن قلب در سه سال بعد، تا حدی اغراقآمیز به نظر میرسد. برای اثبات رابطه علتومعلولی، به مطالعات بیشتری نیاز است.»
مسدود کردن نور در شب
به گفته کارشناسان، مسدود کردن نور در اتاق خواب کار نسبتاً سادهای است. کافی است برای هر پنجره از پردههای ضخیم یا پردههای ارزانقیمتِ «بلاکاوت» (که مانع عبور کامل نور میشوند) یا سایبان استفاده کنید. البته فراموش نکنید که صبحها آنها را کنار بزنید تا از نور روز بهرهمند شوید؛ نوری که به تنظیم ریتم شبانهروزی (ساعت بیولوژیک) بدن کمک میکند.
شبها چراغهای راهرو را خاموش کنید. با این حال، اگر همچنان نوری از زیر در یا لبههای پنجره به داخل میتابد، از فومها یا نوارهای مسدودکننده نور استفاده کنید؛ این محصولات ممکن است با عناوینی مانند درزگیر یا عایقبندی در و پنجره به فروش برسند. اگر همچنان مقدار کمی نور وجود دارد، از چشمبند خواب استفاده کنید.
برای چراغ مطالعه کنار تخت، لامپهایی با نور سفید گرم، کهربایی تیره یا قرمز انتخاب کنید که دمای رنگ مؤثر آنها پایین یا نزدیک به صفر باشد. اگر به چراغخواب نیاز دارید، آن را کمنور و در سطح زمین قرار دهید و لامپهایی با تهرنگ قرمز یا قهوهای برگزینید.