آلرژی به بادام زمینی برای بعضی افراد میتواند مرگبار باشد، چون در این افراد سیستم ایمنی به اشتباه پروتئینهای بادام زمینی را بهعنوان یک تهدید بسیار خطرناک تشخیص میدهد و واکنشی شدید و سریع به نام آنافیلاکسی ایجاد میکند.
در این واکنش:
- مقدار زیادی از مواد شیمیایی مانند هیستامین از سلولهای ایمنی آزاد میشود.
- رگهای خونی گشاد و نشتپذیر میشوند، که باعث افت شدید فشار خون میشود.
- راههای هوایی متورم و تنگ میشوند، بهویژه در ناحیه گلو و نای، و تنفس را دشوار میکنند.
- ممکن است خسخس سینه، تنگی نفس، سرگیجه، غش یا از دست دادن هوشیاری رخ دهد.
اگر این وضعیت بهسرعت درمان نشود، کاهش اکسیژن و افت فشار خون میتواند به آسیب اندامها یا حتی مرگ منجر شود.
چرا فقط بعضی افراد؟
شدت آلرژی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- ویژگیهای ژنتیکی و نحوه عملکرد سیستم ایمنی.
- مقدار آنتیبادیهای IgE که علیه پروتئینهای بادام زمینی ساخته شدهاند.
- وجود بیماریهایی مانند آسم، بهخصوص اگر بهخوبی کنترل نشده باشد.
- مقدار بادام زمینی مصرفشده (اگرچه در افراد بسیار حساس، حتی مقادیر بسیار کم هم میتواند واکنش شدید ایجاد کند).
آیا بوی بادام زمینی هم خطرناک است؟
در بیشتر موارد، بوی بادام زمینی بهتنهایی باعث آنافیلاکسی نمیشود، زیرا مولکولهای ایجادکننده بو معمولاً همان پروتئینهای آلرژیزا نیستند. اما اگر ذرات حاوی پروتئین بادام زمینی در هوا پخش شوند (مثلاً هنگام آسیاب کردن یا پخت در برخی شرایط)، افراد بسیار حساس ممکن است واکنش نشان دهند.
درمان اورژانسی چیست؟
مهمترین و مؤثرترین درمان، تزریق فوری اپینفرین (آدرنالین) با قلم خودکار است. پس از آن نیز باید فرد فوراً به اورژانس منتقل شود، زیرا ممکن است علائم دوباره برگردند یا نیاز به مراقبت بیشتر باشد.
در مجموع، آنچه آلرژی به بادام زمینی را مرگبار میکند، خود بادام زمینی نیست، بلکه واکنش بیشازحد و کنترلنشدهٔ سیستم ایمنی است که میتواند در عرض چند دقیقه راه هوایی و گردش خون را بهشدت مختل کند.
